Lezersvraag – “Kan ik Gek Worden van Angst?” (2)

Dag Michel

Bedankt voor het bericht, ik moet lachen want het klinkt heel herkenbaar! Ik zat wel direct met een vraagje. Mijn zus kampt met een psychiatrische problematiek. Deze post is geruststellend voor mensen met angsten, maar niet zozeer voor mensen met psychiatrische klachten.

Hoe kunnen ze, als ze niet het vermogen beschikken om erover te reflecteren, er dan aan uit geraken? Kunnen ze dit inzicht volgens jou wél verwerven met de tijd, met therapie (of mede dankzij medicatie?) en zo uit het bootje van psychische stoornissen geraken?

Bedankt,

Groetjes!

Reactie op “Kan je Gek worden van Angst?

Antwoord

Dag **

Bedankt voor je mailtje en feedback! Eerst en vooral toch wel mijn excuses.  Ik heb deze blog opgesteld vanuit het oogpunt van cliënten met angstproblemen, maar ik heb daarbij minder stilgestaan bij de impact van de berichten op personen met geheel andere moeilijkheden. Het was uiteraard niet de bedoeling om deze mensen minder hoop op heling te geven. Ik heb daarom even nagedacht over je vraag en een antwoordje geformuleerd …

Wat is dat eigenlijk … een psychose?

Eerst en vooral is het niet erg duidelijk wat een ‘psychose’ nu eigenlijk is.  Is dit een genetisch en structureel probleem in de hersenen dat altijd al heeft ‘gesluimerd’ in de persoon & waar we na de uitbraak maar weinig aan kunnen veranderen?  Is medicatie toedienen de enige piste? Of bestaan er andere mogelijkheden?

Waarom zouden mensen met een psychose ook niet kunnen veranderen of verbeteren?

Wat ik denk is dat er wel degelijk relevant therapeutisch werk kan verricht worden bij cliënten met een ernstiger problematiek. Immers: kunnen we bij deze mensen – die net als ons over een brein beschikken – ook niet uitgaan van een vorm van neuroplasticiteit?  In mensentaal: zijn mensen met een psychose niet evenzeer in staat om vooruitgang te maken zonder te hoeven wegkwijnen in een uithoek van de psychiatrie?

Mijn antwoord: het zal niet altijd eenvoudig zijn, maar het is niet onmogelijk om verbetering te krijgen! De belangrijkste en moeilijkste stap daarbij is zoals je zegt steeds de persoon in kwestie een vorm van (zelf)inzicht in de problematiek te laten verwerven en hen aan te moedigen een hulpvraag te formuleren.

Recent onderzoek dat hoop kan bieden …

Laat ons eens kijken hoe ‘onmogelijk’ soms  ‘mogelijk’ kan worden …

[1] Onlangs verscheen er een studie uit Nederland (van den Bergh) waarbij EMDR werd toegepast met personen met een psychose.  Omdat het ingeschatte risico van deze interventie zo “hoog” was, namen de onderzoekers een peperdure verzekering.  In werkelijkheid bleek dit niet nodig te zijn. EMDR kan dus tegen alle verwachtingen in blijkbaar worden uitgevoerd bij cliënten met de meest ernstige problematieken (althans binnen de juiste setting). De studie hield zich specifiek bezig met het behandelen van een traumaproblematiek binnen een populatie met psychose.  Wat bleek?  Niet enkel de traumasymptomen, maar ook de psychotische symptomen verminderden.

[…] There was no increase of hallucinations, dissociation, or suicidality during the first 2 sessions. Paranoia decreased significantly during this period. Dropout was not associated with symptom exacerbation. Compared with the WL condition, fewer persons in the TF treatment condition reported an adverse event (OR = 0.48, P = .032). Surprisingly, participants receiving TF treatment were significantly less likely to be revictimized (OR = 0.40, P = .035). […] (van den Bergh et.al, 2016).

[2] Auteurs al Andrew Moskowitz doen regelmatig relevante bijdragen aan het onderzoek rond bv psychose. Deze auteurs zijn relevant omdat ze hardnekkige misverstanden op de helling zetten.

[3] Ook op het vlak van persoonlijkheidsstoornissen zoals de borderline personality disorder of de narcissistic personality disorder wordt er veel vooruitgang geboekt. Het inschakelen van schematherapie (Young) of transference focused psychotherapy (Kernberg), al dan niet in combinatie met EMDR geeft erg bemoedigende resultaten. Onderzoekers zoals Knipe, Mosquera, Leeds, … leveren eveneens erg waardevolle bijdragen.

Wat daarbij vooral hoopvol is: de basis van de zogeheten ‘hardnekkige’ persoonlijkheidsproblematieken kan vaak worden teruggebracht naar (erg) vroege en vaak beschadigende interacties met belangrijke anderen in de kindertijd. En wat straffer is: het hoeft daarbij niet altijd om een ‘duidelijk en aanwijsbaar’ incident te gaan. Voortdurende emotionele manipulatie of het chronisch onderkennen van behoeften kan eveneens leiden tot ernstig lijden.

Conclusie

Ik denk dat heel erg veel afhangt van de brede omkadering waarop de cliënt beroep kan doen. Stel jezelf dus steeds de vraag: kan ik met mijn vragen terecht bij de hulpverlener?

Heeft deze persoon een empathische, holistische en mensgerichte visie op behandeling?  Staat de begeleider open voor nieuwe ideeën en overleg? Of heb je te maken met bijvoorbeeld een psycholoog of psychiater die vertrekt vanuit een strak medische of protocollaire kijk?

Alles staat en valt met de vertrouwensband.

Ik zou hierbij vooral ook mijn intuïtie gebruiken en ook een tweede opinie vragen.  Voelt dit goed aan of lijkt dit meer op dweilen met de kraan open?

Succes!

Nog een fimpje dat ik heb gevonden …