Tagarchief: aandacht

Mindfulness … een wondermiddel?

mindfulnessEr is de laatste jaren heel wat te doen rond “mindfulness”. Steeds meer gezondheidsinstellingen, lokale verenigingen en zelfs bedrijven organiseren mindfulness-trainingen om hun leden beter te leren omgaan met stress, spanning, angst, depressie en burn-out. Maar wat wordt nu precies  bedoelt met mindfulness en is het werkelijk allemaal we zo vernieuwend als we denken?

Een kleine resumé voor de geïnteresseerde lezer …

Aandacht, aandacht!

Mindfulness staat heel kort samengevat voor “aandacht“, maar kan op verschillende manieren beschreven worden. Het gaat in wezen over het volledig aanwezig proberen te zijn in het hier en het nu door bewust aandacht te schenken aan je huidige ervaring. Mindfulness zou je dus ook nog kunnen omschrijven als het behouden van focus of het richten van je aandacht.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken heeft mindfulness (en ruimer – meditatie)
niks te maken met het negeren van gevoelens of het wegstoppen van je problemen. Het is absoluut niet op te vatten of te beoefenen als een vlucht.

Wel is het een oefening in het “zacht observeren” van (negatieve) gevoelens, gedachten, gewaarwordingen of fantasieën met als doel de voorbijgaande aard van al deze fenomenen te kunnen aanvoelen en ervaren.

Het regelmatig beoefenen van mindfulness stelt je beter in staat jezelf bijvoorbeeld niet te gaan veréénzelvigen met je leed, maar juist een gezonde verhouding te gaan creëren waardoor je de zaken in een realistischer perspectief kan plaatsen. De basishouding die beoefenaars van mindfulness dan ook erg belangrijk vinden is gebaseerd op een grote openheid, nieuwsgierigheid en aanvaarding.

MF is tenslotte zeker geen tovermiddel dat eventjes al je problemen kan oplossen. Het is wél een manier om te leren de moeilijke kanten van het leven (en van jezelf) te (h)erkennen en vervolgens te aanvaarden zoals ze zijn.

Het fascinerende van de zaak is natuurlijk dat in de aanvaarding van het probleem vaak een groot deel van de oplossing ligt.  Ik heb hier eventjes twee filmpjes toegevoegd van Mingyur Rinpoche die ik wel inspirerend en passend vond voor dit artikeltje.

Is mindfulness iets nieuws?

Het begrip mindfulness is afkomstig uit de rijke boeddhistische levensbeschouwing en gaat dus al heel wat eeuwen mee. Maar aandacht schenken aan het nu is natuurlijk niet enkel beperkt tot de boeddhistische traditie. Ook in bijvoorbeeld de Christelijke religie werd aandachtsmeditatie  regelmatig beoefend. Het is dus absoluut niks nieuws onder de zon.

Wat wel “relatief nieuw” is, is het inschakelen van deze “techniek” in een Westerse medische setting. De eerste die hier met begon was Dr Jon Kabat-Zinn met zijn MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction programma aan de Universiteit van Massachusets (1981). Sindsdien is het programma verder verfijnd en overgenomen (ook in Vlaanderen). De bekendste auteurs en onderzoekers op dit gebied zijn ongetwijfeld Edel Maex en Dr David Dewulf.

Waarom kan mindfulness gunstige effecten hebben bij angst en depressie?

Het regelmatig beoefenen van MF kan ervoor zorgen dat je beter je aandacht kan richten en dat is zeer belangrijk voor een aantal zaken. Verschillende onderzoeken hebben namelijk uitgewezen dat aandachtsprocessen een grote rol spelen in het filteren van negatieve gevoelens en gedachten. Daarnaast kan je met mindfulness leren minder in gevecht te gaan tegen “ongewenste” gevoelens  en gedachten. Deze strijd kost namelijk heel wat energie.

MF kan tenslotte ingeschakeld worden in het kader van “exposure”, waarbij je de angst en negatieve gevoelens kan voelen opkomen en wegebben.

Dit geeft je een gezond gevoel van controle en bemeestering.

Enkele boeken:

Thich Nhat Hanh – Mindfulness voor een gelukkig leven
(deze auteur is trouwens één van de eersten die mindfulness onder Westerse aandacht bracht)
Edel Maex – In de Maalstroom van je Leven
Jon-Kabat-Zinn – Mindfulness voor Beginners
David Dewulf – Mindfulness Werkboek