Auteursarchief: admin

“Help! Ik zit zelfs al aan de medicatie” Woorden van Hoop.

Als je te maken krijgt met angst en/of paniek dan is de kans groot dat je behandelende arts een antidepressivum zal voorschrijven (al dan niet in combinatie met een angstremmer om de eerste weken te overbruggen en de slaap te normaliseren). Dit maakt veel mensen ontzettend bang. Want, wat zullen de bijwerkingen zijn … en is dit niet het finale bewijs dat je op weg bent naar NOG erger (ipv) beter?

Is Medicatie Slecht?

Misschien verwacht je wel dat ik je nu ga vertellen dat medicatie nemen “slecht” is of absoluut “te vermijden”. Misschien ben jij het wel zelf die overtuigd is dat het nemen van medicatie het begin van het einde is. Maar dat is niet zo. Het is namelijk nooit een eenzijdig verhaal. Noch is het helpend om jezelf vast te pinnen op één bepaalde waarheid of aanpak.

Als ik bijvoorbeeld aan mijn angstige episodes denk, dan heb ik tijdelijk veel gehad aan die extra ondersteuning. Al was het maar om die scherpe kanten er af te krijgen en me opnieuw te kunnen richten op het volgen van therapie, het begrijpen van de oorzaken en het hervatten van enkele dagelijkse bezigheden.

Is het nodig om medicatie te nemen? Neen. Kunnen sommige mensen zonder medicatie? Ja. Maar niet elke angst is gelijkend. Een paniekaanval bij de ene is niet te vergelijken met een paniekaanval bij de ander.

Het tijdelijk nemen van medicatie wijst ook niet altijd op vermijding of het bewust ‘niet willen aanpakken’ van je problemen … (soms krijg je wel wat die indruk als je met sommige hulpverleners spreekt van de oude stempel).

Soms kan angst gewoon tijdelijk zo sterk zijn en je zo van de kaart brengen dat je van geen hout pijlen meer kan maken. Medicatie nemen is in dit geval geen schande. Het kan iemand tijdelijk helpen om het overprikkelde autonome zenuwstelsel terug naar doenbare te brengen …

Wat Bewijst het Nemen van Medicatie voor Jou?

Wat vooral belangrijk is, is het volgende inzicht: het nemen van medicatie, ja zelfs verschillende keren, heeft geen enkele link met de kans op herstel in de toekomst.

Goed gelezen? Ik schrijf het nog een keer.

Het (verschillende keren) nemen van medicatie bewijst niks over jou, noch over je wilskracht, capaciteiten, doorzettingsvermogen, zwakheid, verstand, … en al zeker niet over je kansen tot herstel.

Ik kan het niet genoeg benadrukken, omdat ik erg veel mensen met deze gedachten zie sukkelen.

Hoe Geef jij Betekenis aan een Moeilijke Periode?

Toegegeven, een moeilijke periode is rotellendig. Niemand wil dat en niemand wenst je dit toe. Ook ik heb erg moeilijke perioden doorstaan. In sommige perioden ben ik zelfs letterlijk kilo’s afgevallen in één week. Puur door de aanhoudende, chronische spanning en angst die door mijn lijf joeg als een tornado door een stad. Uren en uren aan een stuk. Tijdens de dag én de nacht.

Echter, het geeft geen zin jezelf op je kop te geven wanneer herval optreedt. Want, opnieuw:

Noch het nemen van medicatie bewijst iets over je herstelkansen in de toekomst.

Maar ook:

Noch het meemaken van een (verschillende) periodes van herval bewijst ook maar iets over je herstelkansen in de toekomst.

Als je je in deze periode bevindt, is het vooral van belang erg goed te letten hoe je tegen jezelf spreekt. Hoe je het nemen van medicatie ‘kadert’ en ‘betekenis geeft’.

Zeg jij met andere woorden 100 keer per dag tegen jezelf:

  • “Dit is gewoon een periode van herval, waar ik opnieuw iets kan ontdekken. Het vormt geen bewijs voor mijn zwakheid of uitzichtloosheid, wat mijn angst me ook wil doen geloven”.
  • “Het enige dat ik kan opmerken is, dat op één of andere manier is er nog zaken zijn die mijn angstcentrum activeren en dat wil ik exploreren. Hoe kort of lang de spanning ook duurt en hoe moeilijk het ook is. Angst is niet gevaarlijk, het is hooguit ellendig. Ik probeer te doen wat ik kan en ik zit de angst uit. Als ik tijdelijk wat ondersteuning nodig heb, dan is dat maar zo. Het bewijst niks over mijn kansen tot herstel”
  • “Ik ben zacht voor mezelf, net zoals ik zacht zou zijn voor mijn kind, partner, vriend of vriendin in deze situatie.”

Of zeg je eerder dit tegen jezelf:

  • “Dit gebeurt nu weer! Ik ga er nooit uit geraken!”
  • “Dit is een grote ramp! Het bewijst dat geen enkele therapie werkt voor mij!”
  • “Ik moet gewoon harder zijn en mezelf niet zo laten hangen”
  • “Waarom moet mij dit weer overkomen. Ik heb dit niet verdiend!”

Deze laatste uitspraken mag je uiteraard doen, maar ze brengen je geen meter verder. Ze houden je gewoon onnodig langer in de angstcirkel.

Jouw ‘enige probleem’

Angst is geen ziekte. Jij bent niet ziek. Er is niks mis met je. Het enige waar je echter mee te kampen hebt, is een angstcentrum dat tijdelijk op ‘overactief’ staat en hierdoor op alle konijnen schiet die voorbijhuppelen.

Het is enkel deze angst-switch die de gevoelens, gedachten, sensaties en toekomstprojecties produceert. Eéns je doorheen therapie en stijgende introspectie rond de oorzaken van je angst werkt, kan je op termijn naar blijvende heling gaan.

Soms ervaar je moeilijke periodes. Het kan zijn dat je hierbij extra ondersteuning nodig hebt. Jij hebt daarbij niet de keuze hoe sterk je angstcentrum reageert, maar je hebt wel de keuze over hoe je hier een stukje betekenis aan verleent. Kies je voor het volgen van alle niet- helpende gedachten? Volg je het ‘angst-mannetje’ in zijn logica dat alle hoop verloren is? Of ga je terug naar de kern en herhaal je 100 keer zacht tegen jezelf … dit is tijdelijk. Ik ga hier iets uit leren. Ik ben zacht voor mezelf en poog te kijken wat ik op dit moment nodig heb om hier met het beste van mijn vermogens om te gaan…

Kan je volgen?

Conclusie (in puntjes)

  1. Medicatie nemen is niet leuk, maar het bewijst NIKS over je kansen tot herstel
  2. Wat belangrijk is, is hoe je deze ervaring telkens ‘kadert’ voor jezelf
  3. Het enige wat er speelt bij jou is dat er zaken zijn die je autonome zenuwstelsel in een staat van alertheid plaatsen en daardoor onaangename gevoelens, gedachten en sensaties produceren.
  4. Elke ‘herval’ is een leerkans voor je brein. Gebruik die kans in het beste van je vermogens.
  5. Let goed op hoe je jezelf toespreekt … Zou je hetzelfde zeggen tegen je kind, vriend of vriendin? Helpen jouw doemgedachten je verder? Of leveren ze onnodige spanning op? Besef dat de gedachten enkel voortvloeien vanuit een aangezet ‘angstsysteem’. Niks meer niks minder. That is a scientific fact.

Ik wens je erg veel moed en hoop!

Want die is er zeker 😉

Michel

Kamp jij of iemand die je kent met een eetstoornis? Beluister dan zeker dit hoopvol interview!

Hieronder kan je een interview beluisteren met Amy Grabowski, een Amerikaanse therapeute die cliënten met eetstoornissen helpt op een diepgaande manier.

In veel therapeutische aanpakken en programma’s wordt immers vooral de focus gelegd op het eten, terwijl de “problemen met eten” slechts een uiting zijn van een veel dieper liggende oorzaak.

Uiteraard is lichamelijke stabilisatie belangrijk, maar een te eenzijdige, medische focus brengt de cliënt vaak verder van huis in plaats van dichter.

Dit interview bewijst dat het ook anders kan. Amy Grabowski bespreekt namelijk wat er écht speelt bij het veroorzaken en instandhouden van ED’s (eating disorders).

Ze verhaalt prachtig hoe je, door de kern van de eetproblematiek op een multidisciplinaire en grondige manier aan te pakken, aanzienlijke verlichting en zelfs heling kan bereiken in een door velen beschouwde “onbehandelbare stoornis”.

Een hoopvol perspectief!

Verwijzingen

An Internal Family Systems Guide to Recovery from Eating Disorders: Healing Part by Part (English Edition) – Het boek van Amy Grabowski op Amazon

Enkele boeken (Engels) waar mensen zelf mee aan de slag kunnen op basis van de IFS- methode:

Ligt de Oorzaak van Angst in mijn Jeugd?

Een groot deel van de oorzaken of versterkende factoren gelinkt aan angstproblemen liggen – sorry voor het cliché – inderdaad in het verleden.

Nu, soms zijn deze oorzaken vrij duidelijk aanwijsbaar (bv: een grote en ingrijpende gebeurtenis of verandering in je leven meemaken), maar meestal zijn de oorzaken die geleid hebben tot een angstprobleem een pak vager en moeilijker te vatten.

Dat laatste wil echter niet zeggen dat er geen oorzaken in het verleden zouden liggen. De zoektocht is gewoon niet op een juiste manier ondernomen en te eng gericht op het traceren van  ‘grote en duidelijke gebeurtenissen’ die rechtstreeks gelinkt zijn aan de angst van vandaag.

Echter, bij veel mensen ontbreekt deze link:

“Hoe kan dat toch? Ik heb toch nooit problemen gehad met autorijden? Ik ben toch nooit overvallen geweest in een vliegtuig? Ik heb toch altijd een bus durven nemen of mensen durven aanspreken?”

Een rechtstreekse zoektocht brengt dus meestal weinig tot geen zoden aan de dijk. Maar waar moeten we de oorzaken dan wel vinden?

Wel, in plaats van te blijven graven naar DE oorzaak, is het relevanter onze schijnwerper even te richten op enkele andere aspecten van onze levensloop. Ik heb het specifiek over de manier waarop mensen met jou en met elkaar zijn om gegaan in het verleden:

  • Voortdurend kritiek of opmerkingen krijgen
  • In een gezin leven waar je je het vijfde wiel aan de wagen hebt gevoeld
  • Op school gepest worden of te maken hebben gekregen met kwetsende leerkrachten
  • Gemanipuleerd worden of emotioneel onder druk worden gezet (uitgesproken of zeer subtiel)
  • Voortdurend tussen ruziënde ouders hebben geleefd (hoeft zelfs niet eens fysieke agressie te zijn geweest, roepen en schelden is even kwetsend en beangstigend)
  • Voor een (psychisch) zieke ouder hebben moeten zorgen
  • Niet aanvaard worden & uitgesloten worden

Daarnaast kunnen het ook positieve zaken zijn, die er nooit of weinig zijn geweest:

  • Gebrek aan verbondenheid, liefde, ondersteuning en positieve aanmoediging
  • Geen grenzen (‘het maakte allemaal niet uit wat ik deed of niet deed, er was toch nooit iemand thuis’)
  • Geen eigen plaats kunnen/mogen hebben en nooit jezelf kunnen/mogen zijn
  • Geen klankbord hebben gehad voor de eigen gevoelens en alles voor jezelf houden omdat je dacht dat je iemand zou storen of lastig vallen …
  • Niet zelfstandig dingen mogen ondernemen

Bovenstaande lijst is verre van compleet, maar het geeft je wel al een goed idee rond wat er vaak speelt bij de ontwikkeling van angst.

We hebben trouwens de sterke neiging om de impact van deze oorzaken te minimaliseren. Immers: “waar klagen wij allemaal toch over? We zijn toch niet als kindsoldaat overgeleverd geweest? En … iedereen maakt toch al eens wat dingen mee?”

Maar ik kan je verzekeren … de impact van vele kleine druppeltjes doet uiteindelijk ook de emmer overlopen … en of die emmer nu overloopt van een éénmalige bankoverval, of van het jarenlang leven in een bepaald familiesysteem … vol is vol.

Conclusie

Wil ik nu met dit artikel zeggen dat de oorzaken van angst altijd en overal in het verleden liggen? Neen, natuurlijk niet. Bij iedere persoon dient apart te worden gekeken wat zijn/haar angst onderhoudt. In enkele gevallen zijn er namelijk aanwijsbare medische redenen voor het plots opkomen van angst.  Eenvoudige, medische opvolging zorgt dan voor mirakelen waar een psycholoog niks kan tegen beginnen.

Daarnaast zijn er mensen die kort in hun leven angst ontwikkelen, naar aanleiding van een intense periode in hun leven. Dat bestaat ook!

Echter, bij een groot pak van de mensen liggen de kaarten een pak subtieler en vager. De reden voor die vaagheid is eigenlijk te wijten aan onze tendens om deze oorzaken te negeren en te minimaliseren onder het mom dat ‘iedereen wel eens iets meemaakt’.

Maar hoe je het draait of keert … deze ervaringen kunnen tot op de dag van vandaag een belangrijke invloed uitoefenen en mee het ontstaan of het verergeren van je angst verklaren.

In welke categorie je ook valt, het loont de moeite jezelf de vraag te stellen hoe mensen met jou & je gevoelens zijn omgegaan. Zijn er situaties geweest wanneer je je alleen hebt gevoeld en niet begrepen? Ben je gepest geweest of uitgesloten? Heb je actief dingen mogen ondernemen? Heb je structuur meegekregen of diende je alles alleen uit te vlooien? Heb je het gevoel gehad verantwoordelijk te zijn voor één of meerdere ouders? Voelde je je schuldig toen je alleen ging wonen met je lief?

Enkele relevante boeken (Engels)

In het Engels zijn er op dit vlak enkele interessante boeken verschenen die meer inzicht kunnen bieden. Ik wil met deze boeken geenszins de indruk wekken dat de ouders altijd en overal de ‘schuldigen’ zijn in dit verhaal. In zeer veel gevallen gaat het om een ongelukkige samenloop van omstandigheden en soms liggen ervaringen met leeftijdsgenoten of leraars aan de basis van een sluipend, onveilig gevoel.

Volgende boeken dienen dus enkel ter inspiratie en zijn dus verre van exhaustief. Ze gaan meestal over de meest toxische van alle relaties … deze van een kind met zijn zelfingenomen ouder. De boeken kunnen ook interessant zijn voor mensen die een jarenlange relatie hebben gekend met een persoon met narcistische trekken.

Lezersvraag – Enkele toegankelijke EMDR- boekjes

Af en toe krijg ik de vraag of er geen toegankelijke boekjes bestaan om kennis te maken met de EMDR methode. Om aan deze vraag tegemoet te komen heb ik er een drietal verzameld.

Het eerste boekje is van Dr Tal Croituru, een enthousiaste EMDR therapeute uit Israël.
Geen paniek trouwens want je hoeft geen Hebreeuws te kunnen om het te kunnen lezen. Haar boekje is namelijk vertaald in het Nederlands. 🙂

Dit boek is een Nederlandse vertaling van het originele werk van Francine Shapiro (de grondlegster van de methode):

En tenslotte het originele, Engelstalige boek (voor het brede publiek) van Francine Shapiro:

Meer werk kan van Francine Shapiro kan je trouwens hier vinden. Sommige werken zijn bedoeld voor therapeuten dus let wel op wat je koopt natuurlijk.

Veel leesplezier!

Privacyverklaring en GDPR

Naar aanleiding van de recente GDPR- wetgeving wou ik nog even onderstaande informatie meesturen. Het gaat over hoe informatie wordt bijgehouden op mijn website.

Laat gerust weten mocht je vragen hebben over (de verwerking) van je gegevens.

Bedankt voor het vertrouwen in mijn website & blog!

Michel Lahaye

 

1. Verantwoordelijke voor de verwerking van de gegevens

De verantwoordelijke verwerker van de informatie is:

Michel Lahaye
Lodreef 42
3010 Kessel-Lo

Je kan me steeds contacteren via:

info@angstvrij.be

 

2. Welke gegevens gebruikt deze website?

Enkel contactgegevens van de lezers die zijn geabonneerd op de blog worden bijgehouden in een beveilgde databank.

Deze gegevens worden enkel gebruikt om bij een nieuw bericht op de blog, je op de hoogte te stellen. Deze informatie dient dus enkel het doel van angstvrij.be en de daaraan gekoppelde blog en zullen nooit doorgegeven worden aan derden.

Volgers van de blog kunnen zich ten allen tijde uitschrijven door in een recente e-mail op “uitschrijven” te klikken of door een eenvoudig verzoek te sturen naar info@angstvrij.be

 

3. Je rechten als abonnee van deze website

Je hebt ten allen tijde het recht van inzage, het recht op rectificatie, het recht op het wissen van gegevens, het recht op beperking van de verwerking, het recht om bezwaar te maken en het recht op gegevensportabiliteit.

 

4. Meer weten over de verwerking van je gegevens?

Contacteer me vrijblijvend op info@angstvrij.be

Wat heeft een Verstopte Afvoer in de Keuken te maken met Psychologie?

Gisteren kwam ik laat thuis aan, na een lesopdracht in Antwerpen. Ik opende de deur, hing mijn jas aan de kapstok en flikkerde de huissleutels in het bakje aan de muur. Ik besloot nog even wat te acclimatiseren in de zetel en een thee te maken. Toen ik in de keuken kwam aangesloft om wat water op te zetten, zag ik dat onze afwasbak tekenen van vreemdsoortige moerasvorming vertoonde. What the h#?

Juist! Nu wist ik het weer! Estelle (mijn vrouw) had me hier nog een snel berichtje rond gestuurd. “Michel, de afvoer is verstopt, laat het water erin staan, het is een product om de afvoer te ontstoppen”.

So far so good. Ik maakte mijn thee, liet de afwasbak voorlopig voor wat het was & ging slapen.

Maar ’s ochtends stond het water er nog in … en dan voel je gewoon al wat dat betekent: “Ah nee hé … ik ga dit hier vandaag waarschijnlijk moeten gaan oplossen, maar wanneer & hoe lang gaat dat duren? Ik heb hier echt geen zin in

Uiteindelijk heeft het tot na het middageten geduurd vooraleer ik EN de tijd EN de schwung had om me er aan te zetten. Ik stelde me eerlijk gezegd al de meest vreselijke dingen voor … iets met veel emmers smurrie, tangen uit mijn werkbak die niet gingen passen & een tweetal ritjes naar “den Brico” om te vragen hoe ik alles terug in elkaar zou kunnen draaien.

Maar … niks van dat alles vandaag! Het enige dat ik diende te doen was even te draaien, het water en de rommel er uit te laten lopen, en de boel terug dicht te draaien.  Het hele loodgietersmanoeuvre was klaar in minder dan 4 minuten!

Toen ik alles terug in de kast had geladen, viel het me op hoeveel dingen in het leven eigenlijk er parallel lopen met zo’n eenvoudig afvoerprobleem. Volg maar even mee:

  • We laten het veel te ver komen waardoor onze afvoer verstopt geraakt.
  • Hierdoor hebben we meestal meer (vervelend) werk achteraf (dan tijdens & na de dagelijkse afwas) …
  • Onze afvoer wordt meestal nooit door grote dingen wordt verstopt,
    maar door een opéénstapeling van kleine dingen doorheen de tijd.
  • We vertonen daarbij een vreemde overlevingstendens om deze dingen te negeren & op de lange baan te schuiven.
  • We hebben de neiging eerst de grotere middelen in te schakelen (symptoombestrijding/ontstopper) om het probleem op te willen lossen (in plaats van grondig te onderzoeken wat de oorzaak is en het vervolgens bij de wortel aan te pakken).

En … zeg eens … hoe zit het met jouw afwasbakken?

Interview Nieuwsblad Weekendbijlage – EMDR Therapie

Afgelopen weekend verscheen er in de weekendbijlage van het Nieuwsblad een artikel over EMDR- therapie. Bij deze de volledige versie …

PS: De cliënt die je op de foto zal kunnen zien is trouwens mijn vrouw, Estelle. In tegenstelling tot wat de fotograaf leek te suggereren komt er van mij enkel de arm in beeld 😀

Bij deze dus ook: merci Estelle 🙂

Download hier het volledige artikel

Gedragstherapie Werkt Niet bij Mij … Ben ik Nu Gedoemd?

Op de website van de VRT vond ik deze week een artikeltje terug rond angstproblemen, meer bepaald specifieke fobieën (bv: spinnenangst). De aanpak bij voorkeur is daarbij gedragstherapeutisch, namelijk het opzetten van blootstellingsexperimenten:

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/04/09/fobieen–wanneer-de-angst-te-groot-wordt/

Aan de hand van zo’n oefeningen (exposure) kan gaandeweg het brein leren dat de verwachte ramp niet optreedt. Exposure levert goede resultaten op wanneer het in combinatie wordt gegeven met goede psychoeducatie (uitleg over angst) en een aantal oefeningen die mensen leren hun gedachten – of beter nog catastrofale interpretaties van de gevreesde situatie – onder de loep te nemen en te veranderen.

De Eeuw van Cognitieve Gedragstherapie – Goed en Slecht Nieuws …

Het goede nieuws is, dat een aantal mensen heel goed reageert op cognitieve gedragstherapie. Het slechte nieuws echter … en dat kan je ook lezen in het artikel … is dat er ook een groot aantal mensen rondlopen waarbij deze standaardinterventies niet of niet genoeg helpen. Maar wil dit zeggen dat het dan onmogelijk is er vanaf te geraken? Want dat is vaak de interpretatie die deze grote groep van “onbehandelbare” cliënten dreigt te geloven na het bezoeken van tig gedragstherapeuten.

Het antwoord is simpelweg: neen.

Het slechte nieuws echter … en dat kan je ook lezen in het artikel … is dat er ook een groot aantal mensen rondlopen waarbij deze standaardinterventies niet of niet genoeg helpen. Maar wil dit zeggen dat het dan onmogelijk is er vanaf te geraken? Want dat is vaak de interpretatie die deze grote groep van “onbehandelbare” cliënten dreigt te geloven na het bezoeken van tig gedragstherapeuten.

CGT is op dit moment inderdaad de meest onderzochte therapie. Klopt. Maar dat wil niet zeggen dat het ook de meest effectieve therapie is om alle angstproblemen aan te pakken.

Cognitieve gedragstherapie levert zeker zijn bijdrage, wanneer we inwerken op factoren die de angst onderhouden, maar het zegt ons weinig tot niks over het aanpakken van de onderliggende oorzaken, terwijl hier toch al heel wat over gepubliceerd is.

Therapieën zoals EMDR werken actief in op de oorzaken die de angst triggeren

Door de komst van therapieën zoals EMDR – en het stijgend aantal onderzoeken rond bijvoorbeeld de rol van pijnlijke herinneringen – is het mogelijk eindelijk iets te doen aan de oorzaken van de angst.

Door aan de oorzaken van je angst te werken kan je de angstrespons bij de wortel aanpakken waardoor het niet meer nodig is huiswerkoefeningen te gaan doen om de angst te leren uitdoven.

EMDR (en andere memory reconsolidation therapieën) gaan tenslotte ook verder dan het werken rond pijnlijke herinneringen in het verleden. Het kan perfect ingeschakeld worden om gevreesde rampen van hun emotionele lading te doen bij paniekaanvallen, vreselijke doemscenario’s die opborrelen bij mensen met OCS naar 0 te brengen, helpen in het installeren van veilige hechtingservaringen bij complex trauma en zelfs gevoelens van diep wantrouwen naar anderen aan te pakken en te integreren.

Want angst voor vliegtuigen is soms … inderdaad … een eenvoudige fobie … maar het kan ook verwijzen naar iets geheel anders. Blootstelling aan ‘reizen’ zal dan de angst niet doen laten verdwijnen, want het is slechts het topje van de ijsberg.

Meer weten over oorzaken van angst?

Check dan deze artikel-reeks:

  1. https://angstvrij.be/website/wat-is-de-oorzaak-van-mijn-angst-deel-13-de-snelkookpan/
  2. https://angstvrij.be/website/wat-is-de-oorzaak-van-mijn-angst-deel-23-langzaam-gestoofd/
  3. https://angstvrij.be/website/wat-is-de-oorzaak-van-mijn-angst-niet-alle-wonden-zijn-zichtbaar-deel-33/

Conclusie

Er is meer in het leven dan cognitieve gedragstherapie. Natuurlijk is het een te overwegen aanpak, met tal van voordelen en onderbouwd wetenschappelijk bewijs.  Maar laat ons niet zover gaan dat het de enige aanpak is om iets te doen aan angst.

Nieuwe therapieën (zoals EMDR) bieden namelijk relevantere en interessantere perspectieven om niet enkel de onderhoudende, maar ook de veroorzakende factoren aan te pakken.

Met andere woorden: er is dus altijd hoop!

Interview van Oprah met Dr Bruce Perry over (gevolgen van) Childhood Trauma